Vernieuwde eisen isolatie

“We moeten anders gaan bouwen”

2050, dat klinkt heel ver weg. Maar de grootse Europese plannen voor compleet CO2-neutrale gebouwen in dat jaar, hebben nu al impact op de bouw. De regelgeving voor isolatie wordt komende jaren daarom stap voor stap verder aangescherpt. Henk Oskam: “Als je nu niet goed oplet, heb je straks geen klanten meer.”

In Europa zijn afspraken gemaakt dat over 32 jaar de volledige gebouwde omgeving CO2-neutraal is. Aardwarmte, geen gasaansluitingen meer en slimmere gebouwschillen moeten daaraan bijdragen. Op weg naar 2050 is de EnergiePrestatieCoëfficiënt (EPC) aangescherpt, staan Bijna EnergieNeutrale Gebouwen (BENG) op de planning en wordt naar Nul-op-de-Meter (NOM) gewerkt. Wat betekent dat nu al voor aannemers en project- en woningontwikkelaars? We spreken met Henk Oskam (Productspecialist bouwstoffen bij Stiho) en Erik-Jan Hage (Business Development Manager bij Kingspan Insulation): “De makkelijkste weg om de totale energievraag te minimaliseren, is aanpassingen doen in de gebouwschil. Dus anders omgaan met isolatie.”

“Dat is al snel”

Even terug naar de huidige regelgeving. Het Bouwbesluit schrijft minimale Rc-waarden voor van 3,5 voor vloeren, 4,5 voor gevels en 6,0 voor daken. Die eisen zijn gebaseerd op een EPC van 0,4. Dat gaat op de schop. Voor overheidsgebouwen die na 2018 worden opgeleverd gelden de nieuwe regels al. Erik-Jan: “Daar hebben we nu al mee te maken. Want let op, dit werkt anders dan bij de vorige EPC-aanpassing. Toen kon je nog net vóór de nieuwe eisen gingen gelden een gebouwaanvraag indienen en daarna volgens de oude norm bouwen. Straks moet een gebouw bij oplevering voldoen aan de eisen die op dat moment gelden, ongeacht wanneer de bouw is gestart. In de loop van 2018 stelt de overheid berekeningssoftware beschikbaar waarmee je inzichtelijk kunt maken wat het precies voor jouw projecten betekent.”

Verder kijken dan minimale eisen

Hoe zit het eigenlijk met woningbouw? Erik-Jan: “Voor alle overige nieuwbouw gaan de BENG-normen vanaf 1 januari 2021 gelden. Tot die tijd geldt EPC 0,4. Dus voor de woningbouwer verandert er nu nog even niets. Maar het kan nooit kwaad om verder te kijken dan de huidige minimale eisen en nieuwbouwwoningen nu al toekomstbestendig te maken door hogere Rc-waarden toe te passen.”

Rc en Rd, hoe zit het ook alweer?

Rc-waarden en Rd-waarden, daar is nog weleens verwarring over, legt Henk uit. Hoe zit dat precies? “De Rc-waarde zegt iets over mate van isolatie van de constructie. De Rd-waarde geeft de isolatiewaarde van het product aan. En dat is echt iets anders. Stel je hebt een houtskeletbouwconstructie. Voor de gevel geldt een minimale Rc-waarde van 4,5. Die eis haal je niet met bijvoorbeeld steenwol met een Rd-waarde van 4,5. De steenwol wordt in de gevel immers onderbroken door de houten constructie. Hout heeft een lagere isolatiewaarde, waardoor de Rc-waarde van je gevel misschien wel een kwart lager wordt. Je moet dan dus steenwol toepassen met een hogere Rd-waarde. Ook voor gemetselde constructies zit er een duidelijk verschil tussen Rc en Rd. Isolatieproducenten als Kingspan, Isover, Rockwool en Knauf hebben daar online rekentools voor.”

Werken met beperkte ruimte

Er zijn nog meer factoren om rekening mee te houden bij de keuze voor een isolatieproduct, bijvoorbeeld de dikte. Henk: “Niet alleen voor nieuwbouw is dat interessant, zeker ook voor renovatie, waar je vaak binnen beperkt beschikbare ruimte een hoge isolatieprestatie wilt behalen. Tegenwoordig zijn daar genoeg ‘slanke’ oplossingen voor, zoals Resol en PIR hardschuim.” Erik-Jan vult aan: “Een voorbeeld: met 75 mm Kooltherm K108 kun je al een Rc-waarde van 4,5 halen. Om dezelfde isolatie te bereiken met minerale wol, heb je minimaal een dikte van 121 mm nodig.”

Dan een slotvraag: wat valt er te zeggen over kosten? Henk: “Steenwol en glaswol zijn in de aanschaf altijd goedkoper dan hoogwaardige isolatie, maar je moet je per project afvragen welk product uiteindelijk de meeste voordelen oplevert.” Erik-Jan: “Met hoogwaardige producten kun je slanker werken, hou je meer binnenruimte over, heb je meer lichtinval. Dat heeft een gunstig effect op de woningwaarde. Door slanker te bouwen en te investeren in isolatie, kun je op een project onderaan de streep meer overhouden. Nu isolatie steeds belangrijker wordt, is dat iets om serieus rekening mee te houden.”